Cùng với sự phát triển và mở rộng của các kho lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng thì vấn đề đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy là vô cùng cần thiết. Có thể thấy, tình hình cháy lớn tại các kho, xưởng lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng và đáng lo ngại trên toàn thế giới. Khi xảy ra cháy không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng con người và ảnh hưởng nền kinh tế.
Một số vụ cháy điển hình của các kho lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng, như: Vụ cháy ngày 11/4/2019 của Công ty Pan Pacific Logistics, địa chỉ tại đường 17-18 KCN Sóng Thần 2, thị xã Dĩ An, Bình Dương đã thiêu rụi hoàn toàn 19.500 m2 nhà kho gây thiệt hại gần bảy trăm tỷ đồng; vụ cháy ngày 11/11/2023 tại Công ty TNHH TMDV Đức Thành, địa chỉ tại số 37/5 đường Bế Văn Cẩm, phường Tân Kiểng, quận 7, TP Hồ Chí Minh đã thiêu rụi 2.000/17.374 m2 nhà kho và vụ cháy ngày 13/1/2024 ở thành phố St. Petersburg, Liên bang Nga đã thiêu rụi 50.000/12.000 m2 nhà kho, thiệt hại ước tính khoảng 10-11 tỷ ruble (khoảng ba nghìn tỷ đồng).
Theo thống kê, hiện nay ở nước ta có khoảng 22,524 nhà kho, cơ sở công nghiệp thuộc danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ và số lượng này được tăng lên theo từng năm. Hầu hết các kho này đều lưu trữ số lượng hàng hóa lớn và được đặt trên các giá cao tầng, đòi hỏi yêu cầu về an toàn phòng cháy chữa cháy, đặc biệt là công tác chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khi có cháy xảy ra.
Điều động, huy động lực lượng, phương tiện: Khi có cháy xảy ra ở kho lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng, trên cơ sở thông tin và diễn biến đám cháy, người chỉ huy cần điều động hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền điều động các lực lượng, phương tiện chữa cháy và CNCH phù hợp, bao gồm: xe chữa cháy, xe thang (số lượng tối đa hiện có của đơn vị), xe CNCH, xe cần vươn, xe trạm bơm, xe chiếu sáng, robot chữa cháy, máy bơm chữa cháy, lăng giá chữa cháy di động, thiết bị bay không người lái, máy nạp khí thở, bình dưỡng khí dự phòng, bình chữa cháy. Bên cạnh đó cần huy động thêm các lực lượng, phương tiện, như: xe cẩu, xe xúc, xe ủi, xe nâng, các loại xe tiếp nước phục vụ chữa cháy, giàn đèn chiếu sáng di động, xe cứu thương,... của các đội PCCC cơ sở, chuyên ngành và các lực lượng đơn vị Công an, y tế, cấp nước, điện lực.
Họat động trinh sát đám cháy: Đối với đám cháy có khối tích lớn như kho lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng nên sử dụng xe thang, thiết bị bay không người lái để trinh sát đám cháy từ trên cao kết hợp cùng với xe hút khói, quạt hút, thổi khói để có thể trinh sát sâu bên trong khu vực cháy. Hoạt động trinh sát đám cháy được tiến hành từ khi xuống tới hiện trường đến khi đám cháy được dập tắt để đánh giá đúng tình hình, quy mô, mức độ, từ đó người chỉ huy chữa cháy có thể đưa ra các biện pháp cứu, chữa và áp dụng các kỹ chiến thuật chữa cháy phù hợp, đạt hiệu quả cao.
Áp dụng các biện pháp chữa cháy: Đi đôi với việc triển khai trinh sát đám cháy, chỉ huy chữa cháy phải triển khai ngay đội hình phun chất chữa cháy. Tuy nhiên, mục tiêu của giai đoạn chữa cháy ban đầu là tạo ra điều kiện thuận lợi để cứu người bị nạn, trinh sát đám cháy và khống chế sự phát triển của đám cháy. Đối với các khu vực của kho lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng xảy cháy trên diện tích lớn, căn cứ tình hình lực lượng phương tiện chữa cháy, chỉ huy chữa cháy phải phân chia các khu vực chiến đấu theo các khoang cháy, tường ngăn cháy; đồng thời giao nhiệm vụ cho từng chỉ huy khu vực chữa cháy. Chỉ huy khu vực chữa cháy cần áp dụng các biện pháp phù hợp. Tuy nhiên với các nhà có quy mô lớn, việc tiếp cận trực tiếp vào trong công trình phải đặc biệt chú ý, chỉ triển khai tấn công khi đã xác định được độ an toàn của kết cấu nhà kho, trường hợp đám cháy kéo dài trên 20 phút cần chú ý đến kết cấu thép biến dạng.
Nguồn nước chữa cháy: Các đám cháy kho hàng hóa thường có quy mô lớn, vì vậy nước chữa cháy phải cung cấp đủ lưu lượng, áp lực để cho lăng phun hoạt động được liên tục. Bên cạnh đó cần huy động các máy bơm chữa cháy lấy nước từ các nguồn nước tự nhiên có trữ lượng lớn như ao, hồ để đáp ứng được yêu cầu chữa cháy trong thời gian dài.
Ngăn chặn cháy lan và làm mát: Nhằm ngăn cháy lan ra khu vực khác, bên cạnh hoạt động chữa cháy, chỉ huy cần tổ chức di dởi tài sản để giảm thiệt hại đồng thời chống cháy lan. Huy động, phối hợp các lực lượng của cơ sở và các lực lượng quân đội, công an tham gia di dời tài sản. Trường hợp đám cháy lan truyền theo công trình, chất cháy không thể di chuyển được, chỉ huy chữa cháy quyết định cho phá dỡ tạo khoảng cách chống cháy lan bằng cách cho phá tường ngăn, công trình lân cận nhằm tạo khoảng cách ngăn cháy. Đồng thời cần sử dụng lực lượng phương tiện phun nước làm mát chống biến dạng, sụp đổ kết cấu công trình khung thép mái tôn, gây nguy hiểm cho con người và khó khăn cho công tác chữa cháy. Sử dụng loại lăng đa tác dụng, phun dạng phân tán để đảm bảo tính cơ động và an toàn. Khi triển khai đội hình hoàn chỉnh xong cần chuẩn bị vòi dự trữ cho hướng tấn công chính. Để tiếp cận vị trí xảy ra cháy đảm bảo an toàn, nhất thiết phải triển khai tối thiểu 02 mũi lăng, trong đó 01 mũi lăng chính và 01 mũi lăng bảo vệ.
Đánh giá nguy cơ sập đổ: Khi triển khai đội hình chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ bên trong nhà kho lưu trữ hàng hóa trên giá cao tầng có kết cấu khung thép, mái tôn phải đánh giá các nguy cơ có thể xảy ra sập đổ các cấu kiện công trình và triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Khi đám cháy đã lớn, không thể tiếp cận, dập tắt đám cháy từ bên trong thì chỉ huy chữa cháy có thể quyết định cho phá dỡ 1 phần cấu kiện của nhà kho để tạo điều kiện cần thiết nhất để cứu người, cứu tài sản, ngăn chặn cháy lan và phun chất chữa cháy vào bên trong đám cháy. Quá trình tổ chức chữa cháy cần triển khai lăng phun nước làm mát bảo vệ các cấu kiện xây dựng và kết hợp tháo dỡ những cấu kiện có nguy cơ sụp đổ.
Đảm bảo các điều kiện hậu cần: Khi chữa cháy vào ban đêm phải tổ chức chiếu sáng bên trong và bên ngoài khu vực cháy. Trường hợp tổ chức chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong thời gian dài phải bảo đảm hậu cần chiến đấu; bố trí thay ca, kíp chiến đấu phù hợp để bảo đảm duy trì hoạt động chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được liên tục; kiểm tra tình trạng hoạt động của các loại phương tiện tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; bố trí phương tiện dự phòng để thay thế kịp thời khi có yêu cầu.
Đảm bảo an toàn cho lực lượng: Để đảm bảo an toàn cho lực lượng tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cần trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ cá nhân gồm: Quần áo chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên dụng, mũ, ủng, găng tay, mặt nạ phòng độc cách ly. Khi chữa cháy ở các khu vực có hoá chất độc hại, hoá chất có tính ăn mòn, ngoài các thiết bị, dụng cụ đã được trang bị cho cán bộ chiến sĩ, chỉ huy chữa cháy cần phải có biện pháp bảo đảm an toàn cho lực lượng, phương tiện để tránh nguy cơ nhiễm độc. Không cho người và phương tiện không có nhiệm vụ vào khu vực chữa cháy.
